Bóle wzrostowe – skąd się biorą i czy są groźne dla dzieci?

Bóle wzrostowe – skąd się biorą i czy są groźne dla dzieci?

Twoje dziecko nie może spać, bo bolą go nogi? Z pewnością bardzo Cię to martwi, tym bardziej, że słyszałeś kiedyś, że takie bóle mogą występować przy białaczce. Nie wpadaj w panikę! To mogą być powszechne u dzieci w wieku szkolnym bóle wzrostowe.

Bóle wzrostowe u dzieci

Bóle wzrostowe zostały po raz pierwszy opisane w literaturze już w 1823 roku. Były wtedy wiązane z gorączką reumatyczną. Chociaż od tego czasu minęło już prawie 200 lat, nadal nie ma jednej, międzynarodowej definicji bólów wzrostowych. Jest to diagnoza stawiana po wykluczeniu (lub przynajmniej wzięciu pod uwagę) innych, poważniejszych przyczyn bólu. Najczęściej określa się je jako bóle mięśniowo-szkieletowe, które typowo budzą dzieci ze snu, ale nie wiążą się z jakimikolwiek innymi objawami.

Czy wiesz, że…?

Bóle wzrostowe u dzieci pojawiają się zwykle między 2. a 12. rokiem życia. Dotyczą około 10-20% z nich. Nieco częściej występują u dziewczynek oraz u dzieci, których rodzeństwo, rodzice lub dziadkowie również się z nimi borykali. Sięgnij więc w głąb pamięci… Pamiętasz takie dolegliwości ze swojego dzieciństwa?

Bóle wzrostowe skąd się biorą?

Mówiąc krótko: nie wiadomo. Badania wykazały, że bóle wzrostowe nóg nie mają istotnego związku z okresami najszybszego wzrostu –  występują nawet w innych fazach życia. Nie wpływają też ani na przyspieszenie, ani na zahamowanie wzrostu dziecka. Ich nazwa jest więc bardzo myląca. Wykryto natomiast ich niewielki związek z wysiłkiem – jeśli dziecko ma już takie dolegliwości, to pojawiają się one częściej po bardziej aktywnych sportowo dniach.

Badacze podejrzewają, że bóle mogą być sposobem reakcji dzieci na napięcia występujące w rodzinie. Są częstsze u dzieci, które mają niższą wrażliwość na stres, ból i częściej skarżą się na inne nawracające bóle, np. głowy czy brzucha.

Bóle wzrostowe u dzieci – objawy

bole wzrostowe

Zanim udasz się z dzieckiem do pediatry sam możesz wstępnie ocenić, czy dolegliwości bólowe Twojej pociechy to właśnie bóle wzrostowe. Typowo występują one w wieku przedszkolnym i szkolnym. Zwykle pojawiają się wieczorem lub w nocy i ustępują rano. Najczęściej lokalizują się w nogach i zawsze są obustronne. Chociaż mogą doprowadzić dziecko do płaczu, to nie powinny powodować utykania czy innych poważnych objawów.

Między okresami bólu są kilkudniowe lub nawet kilkumiesięczne przerwy. Bóle ustępują po delikatnym masażu, ogrzaniu (na przykład ciepłą kąpielą) czy po podaniu leku przeciwbólowego. Jeśli bóle Twojego dziecka spełniają wymienione powyżej kryteria, nie ma powodów do niepokoju, a diagnostyka obrazowa, czyli na przykład zdjęcie rentgenowskie, nie jest konieczna.

Niepokojące sygnały – nie lekceważ ich!

Bóle wzrostowe nóg to przejściowa i niegroźna dolegliwość. Czasami jednak towarzyszą im inne objawy, które powinny skłonić do pilnej konsultacji z lekarzem i dalszych badań.

Obawiamy się przede wszystkim białaczki, nowotworów kości i chorób reumatycznych – szybka diagnoza ma tutaj duże znaczenie. O białaczce należy pomyśleć, gdy pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak: kilkudniowa gorączka, bladość, nieprawidłowy przyrost masy ciała.

Nowotwory kości, z kolei, mogą rozwijać się tylko po jednej stronie. Czy w bolącym dziecko miejscu wyczuwasz guzek albo narośl na kości? Czy masaż, zamiast ulgi, powoduje silniejszy ból? To mogą być objawy nowotworu kości. Dodatkowe wysypki i inne zmiany skórne, ograniczenie zakresu ruchu, obrzęk stawów i gorączka mogą z kolei wskazywać na chorobę reumatyczną.

Każdy trwający dłużej ból u dzieci warto skonsultować z lekarzem, ale jeśli rozpoznajesz u swojego dziecka objawy z tego akapitu – nie zwlekaj z wizytą u specjalisty.