Kolagenoza – wróg w różnych postaciach

Kolagenoza – wróg w różnych postaciach

Kolagenoza to rodzaj choroby tkanki łącznej, która może przybierać różne postacie. Ponieważ kolagen jest budulcem kości, stawów i ścięgien, wiele kolagenoz może powodować uciążliwe bóle pleców. Jak odróżnić, czy Twój ból pleców wynika z typowych zmian zwyrodnieniowych, czy może jest to jeden z objawów kolagenozy, która wymaga innego leczenia? Poznaj charakter najważniejszych chorób tkanki łącznej i nie przegap ich pierwszych objawów.

Czy wiesz, że…?

Kolagen to białko o wielu podtypach i funkcjach. Jest głównym białkiem tkanki łącznej. Buduje nie tylko kości, ścięgna i więzadła, ale także np. rogówkę oka. Zmarszczki powstające z wiekiem to efekt utraty elastyczności włókien kolagenu, które tworzą skórę. Współcześnie kolagen robi “karierę” w medycynie kosmetycznej, jako wypełniacz policzków i ust.

Choroby tkanki łącznej

Choroby tkanki łącznej to bardzo duża grupa dolegliwości. Nie do końca wiadomo jak powstają, ale z pewnością czynniki genetyczne i środowiskowe (takie jak infekcje wirusowe) odgrywają tu istotną rolę.

Ich wspólnym mianownikiem oraz pomocą w postawieniu diagnozy jest występowanie we krwi pacjenta szczególnych przeciwciał. Do kolagenoz zaliczamy reumatoidalne zapalenie stawów, polimialgię reumatyczną, toczeń układowy, twardzinę i wiele innych.

Czy wiesz, że…?

Specjalistą zajmującym się kolagenozami jest reumatolog.

Reumatoidalne zapalenie stawów (w skrócie RZS)

objawy rzs

Najczęstszym objawem choroby są zapalenia i bóle drobnych stawów, przede wszystkim nadgarstków i stawów palców – występujące po obu stronach ciała. Gdy zajęte są także większe stawy, takie jak stawy barkowe, łokciowe, biodrowe i kolanowe pojawia się kolejny objaw, czyli tzw. sztywność poranna. Pacjent ma problemy w poruszaniu się nawet ponad godzinę po przebudzeniu. Jeśli choroba zaatakuje kręgosłup, zwykle dotyczy to odcinka szyjnego.

Jak sprawdzić, czy masz RZS? Podstawą rozpoznania są badania krwi (w tym specjalistyczne badania przeciwciał) oraz ocena stawów w zdjęciach rentgenowskich.

Polimialga reumatyczna

Polimialgia reumatyczna to kolagenoza, w której pacjentom dokucza ból i sztywność mięśni szyi, barków i bioder. Podobnie jak w RZS choroba dotyczy zwykle stawów po obu stronach ciała. Może też wystąpić objaw sztywności porannej. Zatem jak ją odróżnić od RZS?

Tej pierwszej często towarzyszą bardziej ogólne objawy, takie jak stan podgorączkowy, spadek masy ciała czy nawet depresja. U 20% chorób na polimialgię reumatyczną współistnieje zapalenie tętnic. Prostym badaniem, które wskazuje na tą chorobę, jest badanie OB, czyli odczynu Biernackiego. W polimialgii obserwujemy wysokie OB – powyżej 40mm/h.

Kolagenoza – objawy, które ją wyróżniają

Nabrałeś podejrzeń, że Twoje dolegliwości mogą być kolagenozą? Pierwsze objawy, na które powinieneś zwrócić uwagę, to lokalizacja bólu.

Zadaj sobie kilka ważnych pytań i postaraj się na nie odpowiedzieć.

  • Czy stawy bolą Cię symetrycznie?
  • Czy bólom towarzyszy ogólne osłabienie i gorączka?
  • Czy pojawiły się nagle, bez związku z urazem czy przeciążeniem?

Jeśli odpowiedziałeś na te pytania twierdząco, udaj się do swojego lekarza i opowiedz mu o wszystkich objawach. Rozpoznanie oraz leczenie to szansa na zachowanie sprawności i minimum powikłań.

Kolagenoza – jak to wyleczyć?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznacznie optymistyczna. Niestety kolagenozy są chorobami przewlekłymi i zwykle można je opanować, ale nie wyleczyć. Stosuje się do tego leki immunosupresyjne i sterydy. Zmniejszają one nasilenie objawów dzięki hamowaniu autodestrukcyjnej odpowiedzi organizmu, który produkuje przeciwciała przeciwko własnym tkankom.

W niektórych przypadkach możliwe jest zastosowanie leków biologicznych, które działają bardziej punktowo. Do zwalczania bólu często wystarczają niesteroidowe leki przeciwzapalne, które znasz jako leki przeciwbólowe lub przeciwgorączkowe.

Pocieszyć może Cię też to, że pod wpływem leków lub samoistnie choroba może przejść w remisję, czyli okres, w którym wszystkie objawy praktycznie ustępują.